Werk en werk

Al bijna drie jaar werk ik één ochtend per week in de opvang voor daklozen in Utrecht. Ochtend- en avonddiensten worden uitgevoerd door twee vaste medewerkers van de stichting en twee tot drie vrijwilligers. Er is ook een keuken, het Smulhuis, waar op elke dag van het jaar een driegangenmaaltijd voor ongeveer 60 daklozen wordt bereid door onbetaalde koks en keukenhulpen.

Tijdens mijn dienst doe ik ongeveer dezelfde taken als een vaste medewerker, met het verschil dat ik er geen cent voor krijg. Maar de dienst voor deze bescheiden, dankbare, eenvoudige en vriendelijke, liefdevolle mensen is zo leuk dat ik er nooit echt aan heb gedacht.

Sinds enkele jaren werk ik helemaal niet tegen betaling. Maar natuurlijk werk ik elke dag. Ik ben een opvoeder, tutor, kok, schoonmaker, monteur, leverancier, entertainer.

Ik denk vaak aan de systeemverandering die we dringend nodig hebben als we onze kinderen en kleinkinderen een wereld willen achterlaten die het waard is om in te leven. Een wereld die niet wordt gedomineerd door “kopen en weggooien” maar door “samen tijd doorbrengen”. Er zijn wereldwijd veel demonstraties op straat voor dit idee , maar ik heb de indruk dat niemand precies weet hoe dit systeemverandering kan gebeuren. Ik ben ook regelmatig op straat met deze demonstranten en weet dat er geen sprake is van een gewelddadige revolutie. Dus wat te doen?

We worden momenteel gedomineerd door de globale markt, die uitsluitend is gericht op het maximaliseren van de winst. Hoe kun je deze markt veranderen? Betaald werk is een belangrijke pijler van deze markt, aangezien betaald werk een afhankelijkheidsrelatie creëert met de markt of met het bedrijf, dat deel uitmaakt van de markt. We weten dat de economie moet krimpen en dat dit weinig invloed heeft op onze levensstandaard – als we niet alleen de levensstandaard zien in het kopen en weggooien. Onze technologie is zo goed dat het voldoende zou zijn als we slechts twee of drie dagen per week zouden werken. Maar veel mensen zijn bang voor het krimpen van de economie omdat ze bang zijn hun baan te verliezen. Dit is voornamelijk om financiële redenen. Maar een belangrijke reden is ook het verlies van persoonlijkheid en zelfbevestiging die je krijgt door het uitoefenen van je beroep. Deze reden zou niet van toepassing zijn als onbetaald en vrijwilligerswerk als werk wordt erkend. Dan zouden veel mensen bereid zijn hun betaalde werk op te geven om beter voor hun gezin te zorgen en vrijwilligerswerk in het maatschappelijk middenveld aan te nemen dat ze leuk vinden.

Ik denk dat de strijd om onbetaald werk op te waarderen ook een belangrijke taak moet zijn voor feministische actiegroepen.

Tegelijkertijd moet het maatschappelijk middenveld worden gedefinieerd. Het maatschappelijk middenveld moet niet worden begrepen alleen om bij politieke beslissingen betrokken te zijn. Het maatschappelijk middenveld is alles wat men graag voor anderen doet zonder financieel belang. Ondersteuning in scholen, ziekenhuizen, bejaardentehuizen, landbouw, reparaties, transport etc. Er is hier een enorm potentieel. Het structureren van de mogelijkheden van het maatschappelijk middenveld zal ook ten goede komen aan de arbeidsbureaus, die in de toekomst met een toenemend aantal werklozen zullen worden geconfronteerd. Ze zullen graag kansen van het maatschappelijk middenveld benutten om mensen een alternatief te bieden. Tegelijkertijd moeten de verantwoordelijken in de staat nadenken over hoe de financiële zekerheid van onbetaalde werknemers kan worden bereikt. Maar omdat u veel diensten van het maatschappelijk middenveld gratis kunt krijgen, is er in de toekomst minder geld voldoende en krijgt het geld ook een andere waarde. Voor het eerst in de geschiedenis kunnen we alle mensen voorzien van voldoende voorraden als alles eerlijk wordt verdeeld. Het is dus niet langer nodig om geld als reserve terug te houden.

Sociaal economen hebben aangetoond dat wij bij onbetaald werk dezelfde en betere werk doen dan bij betaald werk. Ik weet uit eigen ervaring dat schijnbare welvaart met een groot appartement, een dure auto en beloningen bij het kopen kan worden vervangen door vrijwilligerswerk omdat deze activiteit meer voldoening schept omdat je iets voor anderen doet zonder materiële lonen te ontvangen. Dit zal ook aantrekkelijk zijn voor degenen die hun vrije tijd nog steeds doorbrengen in winkelcentra.

Als het maatschappelijk middenveld voor iedereen zichtbaar groeit en concrete vormen aanneemt, zal de term “economische groei” in de argumenten van politici worden vervangen door de term “groei van de burgermaatschappei”.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *